Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο πιο συχνός καρκίνος στους άνδρες και η δεύτερη αιτία θανάτου από κακοήθη νόσο, αλλά πολλά δεδομένα γι' αυτόν δεν είναι ευρέως γνωστά.Υπολογίζεται ότι ετησίως ανιχνεύονται πάνω από 1,9 εκατομμύρια νέα περιστατικά, ενώ τουλάχιστον 360.000 άνδρες χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας του. Η συχνότητα και η θνησιμότητά του, όμως, αυξάνονται διαρκώς με τη γήρανση του πληθυσμού, παρά την πρόοδο στις θεραπείες. Έτσι, έως το 2040 υπολογίζεται ότι θα προσβάλλει ετησίως 2,3 εκατομμύρια άνδρες και θα προκαλεί 740.000 θανάτους. Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι κάθε χρόνο ανιχνεύονται πάνω από 7.000 περιστατικά, ενώ το 2022 καταγράφηκαν 1.945 θάνατοι.
Παρότι όμως ο καρκίνος του προστάτη είναι τόσο συχνός, οι περισσότεροι άνδρες δεν γνωρίζουν ότι δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδιά του.
«Για να εκδηλωθούν συμπτώματα συνήθως πρέπει να είναι προχωρημένος, δηλαδή να έχει μεγαλώσει αρκετά ώστε να πιέζει την ουρήθρα. Αυτό κατά κανόνα δεν συμβαίνει από τη μια στιγμή στην άλλη, αλλά σε βάθος πολλών ετών όταν ο καρκίνος δεν είναι επιθετικός. Αν όμως είναι επιθετικός, θα συμβεί πολύ νωρίτερα, ίσως και μέσα σε έναν χρόνο. Γι' αυτό τον λόγο είναι τόσο σημαντικός ο προσυμπτωματικός έλεγχος με PSA και δακτυλική εξέταση, από τα 45 έτη και μετά (οι άνδρες με οικογενειακό ιστορικό πρέπει να τον αρχίζουν στα 40 τους χρόνια). Αν ο έλεγχος δείξει κάτι ύποπτο, θα ακολουθήσει πολυπαραμετρική μαγνητική προστάτη και ίσως βιοψία», αναφέρει ο Χειρουργός Ουρολόγος δρ Ηρακλής Πούλιας, τ. διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Κοργιαλένειου Μπενάκειου Νοσοκομείο ΕΕΣ, τ. πρόεδρος Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας, διευθυντής Β' Ουρολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ.

Οι άνδρες, όμως, πρέπει να γνωρίζουν ότι η μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα δεν είναι τέλεια εξέταση. Η πρωτεΐνη αυτή αυξάνεται και σε καλοήθεις καταστάσεις (προστατίτιδα, καλοήθης υπερπλασία προστάτη), ενώ αποκαλύπτει και όγκους που δεν είναι επιθετικοί και επομένως δεν χρειάζονται θεραπεία. Ωστόσο μεγάλες μελέτες σε Ευρώπη και ΗΠΑ έχουν δείξει πως όταν γίνεται τακτικά, μπορεί να μειώσει μακροπρόθεσμα κατά τουλάχιστον 20% τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του προστάτη.