Ομοσπονδία Αδελφοτήτων και Ενώσεων Επαρχίας Πωγωνίου: Συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση για τον δρόμο Καλπάκι-Κακκαβιά

 

Η μετατροπή ενός τετράϊχνου δρόμου σε τρίϊχνο προβάλλεται συχνά ως περιβαλλοντική παρέμβαση, όμως στην πράξη  έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον όταν δεν συνοδεύεται από ολοκληρωμένο σχεδιασμό. Η μείωση των λωρίδων από τετράιχνο σε τρίϊχνο, περιορίζει τη χωρητικότητα του δρόμου και συχνά οδηγεί σε κυκλοφοριακή συμφόρηση και αυτό οδηγεί σε στασιμότητα μεγάλων ειδικά οχημάτων με υψηλές εκπομπές αερίων δίπλα σε περιοχή Natura. Σε συνθήκες μποτιλιαρίσματος, τα οχήματα κινούνται με συνεχείς στάσεις και εκκινήσεις, γεγονός που αυξάνει την κατανάλωση καυσίμου και ενισχύει τις εκπομπές ρύπων όπως CO₂, NOx και μικροσωματίδια. Έτσι, αντί για μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, μπορεί να προκύψει το αντίθετο αποτέλεσμα, με χειρότερη ποιότητα αέρα ειδικά στις ώρες αιχμής.

•        Επομένως και σύμφωνα με την μελέτη στην παράγραφο 9.2.1.2 που αφορά την επίδραση στο μικροκλίμα της περιοχής μελέτης και συγκεκριμένα  ότι στη φάση λειτουργίας του έργου δεν θα υπάρχουν επιπτώσεις στο  μικροκλίμα , θερμοκρασία  εκπομπές κ.λ.π δεν θα επαρκέσουν τα μέτρα όπως γράφετε για αντιμετώπιση αλλαγής μικροκλίματος και επομένως κλιματικής αλλαγής η οποία έχει εξαιρετικά δυσμενείς επιπτώσεις στο βιολογικό κύκλο ειδών ευαίσθητα σε υψηλότερες θερμοκρασίες και ρύπους.

•        Η παράγραφος 9.7.3.1 και αυτή προκαλεί έντονους προβληματισμούς . Γράφει ότι δεν υπάρχουν επιπτώσεις σε προστατευόμενα είδη και επιπτώσεις τοπίου. Αφού θα γίνουν αποψιλώσεις σε περιοχή natura πώς μπορεί να ισχύει κάτι τέτοιο?        

•        Παράλληλα, η μείωση λωρίδων δεν εξαφανίζει την κυκλοφορία αλλά συχνά τη μετατοπίζει σε γειτονικούς δρόμους, μεταφέροντας τη ρύπανση σε άλλες περιοχές και διασκορπίζοντας την περιβαλλοντική επιβάρυνση αντί να τη μειώνει. Η κυκλοφοριακή αστάθεια και οι χαμηλές ταχύτητες δημιουργούν επίσης αυξημένο θόρυβο και τοπικά “hotspots” ρύπανσης, επιβαρύνοντας την ποιότητα του περιβάλλοντος.  Όταν αυτή η μετατόπιση της κυκλοφορίας συμβαίνει σε περιοχές  με αρχαιολογικούς χώρους, το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο κρίσιμο. Το Πωγώνι  έχει ένα μίγμα από αρχαιολογικούς χώρους, Βυζαντινές εκκλησίες και παραδοσιακούς οικισμούς με ιστορικό υπόβαθρο. Οι περιοχές αυτές, βρίσκονται κοντά και περιβάλλονται από δρόμους που λειτουργούν ως “προστατευτική ζώνη” για το μνημεία. Η αύξηση της κυκλοφορίας σε αυτούς τους παράπλευρους δρόμους θα οδηγήσει σε εντονότερη ατμοσφαιρική ρύπανση (NO και ΝΟ₂, αιωρούμενα σωματίδια), προκαλεί όξινη βροχή, δημιουργεί μαύρη κρούστα από καυσαέρια (αιθάλη + SO₂) η οποία με την πάροδο του χρόνου επιταχύνει τη φθορά της πέτρας, της μαρμάρινης επιφάνειας και των δομικών υλικών των μνημείων.       

•        Αναφέρετε ότι διέρχεται εντός της περιοχής Natura GR2130010 (Όρος Δουσκών, Ωραιόκαστρο, Δάσος Μερόπης, Κοιλάδα Γορμού Λίμνη Δελβινακίου / ΖΕΠ)  Επίσης η μελέτη γράφει η αποψίλωση σε περιοχή Natura  ότι δεν έχει επιπτώσεις σε προστατευόμενα είδη και ότι  θα παρθούν μέτρα όπως φύτευση νέων δένδρων ως αντιστάθμιση. Και αυτό είναι σημείο προβληματισμού-αμφισβήτησης.

Σε σχέση με τη χλωρίδα, αν η μείωση λωρίδας δεν συνοδευτεί από πραγματική και ουσιαστική δημιουργία πράσινων υποδομών, μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια λειτουργικού χώρου για δέντρα και φυτεύσεις ή σε ανεπαρκείς συνθήκες ανάπτυξης λόγω συμπίεσης εδάφους και υψηλής συγκέντρωσης ρύπων. Αυτό μειώνει τη δυνατότητα του  πρασίνου να απορροφά CO₂, να βελτιώνει το μικροκλίμα και να προσφέρει σκίαση, περιορίζοντας έτσι τα περιβαλλοντικά οφέλη που υποτίθεται ότι επιδιώκονται.

Αντίστοιχα, η πανίδα επηρεάζεται αρνητικά από την αύξηση θορύβου, ρύπανσης και φωτεινής όχλησης. Πουλιά, ζώα και έντομα τείνουν να απομακρύνονται από περιοχές με έντονη και ασταθή κυκλοφορία, ενώ η ρύπανση επηρεάζει την επιβίωση και αναπαραγωγή τους, μειώνοντας τη βιοποικιλότητα. Επιπλέον, η υποδομή των δρόμων ήδη λειτουργεί ως φράγμα για μικρά ζώα, και χωρίς κατάλληλες οικολογικές διαβάσεις, η περαιτέρω πίεση εντείνει τον κατακερματισμό των μικροοικοσυστημάτων καθώς και τα τροχαία ατυχήματα με τα ζώα. Σημειωτέον, ότι στην εν λόγω περιοχή υπάρχουν προστατευόμενα είδη και είναι τόπος στάσης αποδημητικών πτηνών.

•        Αναφέρετε ότι είναι επιτρεπτή σύμφωνα με το νόμο η αναφερόμενη απόσταση του έργου από την περιοχή Natura και ότι θα παρακολουθείτε στη φάση λειτουργίας του έργου για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. Αναφέρουμε τον προβληματισμό μας,  επειδή αναλύεται και η τρωτότητα έργου, πώς τα αντισταθμιστικά έργα θα εξασφαλίσουν μια πραγματική μελλοντική προστασία της περιοχής όσον αφορά τα είδη, το μικροκλίμα και το τοπίο στη φάση υπερλειτουργίας του δρόμου?

 

Συνολικά, η μείωση μιας λωρίδας κυκλοφορίας δεν αποτελεί από μόνη της περιβαλλοντική λύση. Χωρίς παράλληλη την δημιουργία πραγματικού πρασίνου και μείωση της συνολικής κυκλοφορίας, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη ρύπανση, χειρότερες συνθήκες για τη χλωρίδα και την πανίδα και γενική περιβαλλοντική υποβάθμιση αντί για βελτίωση.

 

•        Αναφέρετε γενικά για ανάλυση πανίδας χλωρίδας. Όμως σε πολλές περιοχές από όπου θα περάσει το έργο δεν έχουν γίνει μελέτες.

 

•        Τέλος είναι άξιο απορίας, πως η μελέτη   κάνει γενικές αναφορές για την περιοχή και παρουσιάζεται το έργο ως να μην έχει καμία επίπτωση στο περιβάλλον όχι μόνο στην κατασκευή του αλλά και στη φάση λειτουργίας του.

 

Η Ομοσπονδία Αδελφοτήτων και Ενώσεων Επαρχίας Πωγωνίου Ηπείρου, επιθυμεί την άμεση υλοποίηση του έργου, προτείνοντας αλλαγές που  θα επηρεάσουν αρνητικά το περιβάλλον μόνο στην φάση κατασκευής του και όχι μακροχρόνια. 

Δηλαδή την μετατροπή του δρόμου από RQ 15,5 (RAL 2012) 2+1 (εναλλασσόμενη προσπέραση) σε RQ 31   RAA (Autobahnen) πλήρης 4-ιχνος αυτοκινητόδρομος. Αυτή η μετατροπή περιλαμβάνει πιο φαρδιά ΛΕΑ, ικανότερη να ανταποκριθεί στις ανάγκες διέλευσης πυροσβεστικών οχημάτων και λοιπών οχημάτων πολιτικής προστασίας, δεδομένου ότι η περιοχή είναι κυρίως δασική και NATURA με αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς κατά τους θερινούς μήνες. Επίσης, πρέπει να  διαπλατυνθεί η γέφυρα των Αγιών ή να γίνει προσθήκη δεύτερης αντιθέτου ρεύματος κυκλοφορίας, προκειμένου να επιτευχθεί η απρόσκοπτη κυκλοφορία των οχημάτων στον τετράιχνο δρόμο που ζητάμε.

Με εκτίμηση

Το Δ. Σ.  της Ομοσπονδίας Αδελφοτήτων και Ενώσεων Επαρχίας Πωγωνίου Ηπείρου