8 Ιουνίου Παγκόσμια
Ημέρα κατά των Εγκεφαλικών Όγκων
Ο όγκος εγκεφάλου συνιστά μια ανώμαλη συσσώρευση κυττάρων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό του ή στις περιβάλλουσες δομές του.
Οι όγκοι του εγκεφάλου
διακρίνονται αρχικά σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς (μεταστάσεις ) καθώς και
σε καλοήθεις και κακοήθεις.
«Οι καλοήθεις όγκοι εγκεφάλου συνήθως εξελίσσονται πιο αργά, ενώ οι κακοήθεις μπορούν να αναπτύσσονται γρήγορα και να εισβάλλουν σε γειτονικούς ιστούς. Η συμπτωματολογία και η νευρολογική σημειολογία των ασθενών αλλά και η ενδεικνυόμενη νευροχειρουργική αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου εξαρτάται, κατά βάση, από τη θέση και τον ρυθμό ανάπτυξης του. Παρότι οι καλοήθεις όγκοι είναι λιγότερο επιθετικοί, η χειρουργική επέμβαση ενδέχεται να κρίνεται απαραίτητη, εφόσον πιέζουν κρίσιμα κέντρα του εγκεφάλου και επηρεάζουν τις λειτουργίες του», επισημαίνει ο κ. Ευστάθιος Σαμαράς, Νευροχειρουργός, Διευθυντής Νευροχειρουργικού Τμήματος, Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων, Metropolitan General, και συνεχίζει με τους παράγοντες κινδύνου, τα συμπτώματα και τις θεραπευτικές επιλογές ενός όγκου εγκεφάλου:
Τύποι
και παράγοντες κινδύνου
Συνήθεις
καλοήθεις όγκοι ΚΝΣ (Κεντρικού Νευρικού Συστήματος)
- Μηνιγγίωμα
- Σβάννωμα –
νευρίνωμα
- Αδένωμα υπόφυσης
- Κρανιοφαρυγγίωμα
- Χόρδωμα
- Δερμοειδής και Επιδερμοειδής
κύστη
- Κολλοειδές κύστη 3ης κοιλίας
εγκεφάλου
- Αιμαγγειοβλάστωμα,
Κακοήθεις
πρωτοπαθείς όγκοι εγκεφάλου
- Γλοίωμα,
- Μυελοβλάστωμα.
Παράγοντες κινδύνου είναι η κληρονομικότητα (σε σπάνια σύνδρομα, π.χ. νευροϊνωμάτωση) και η έκθεση σε ακτινοβολία. Ωστόσο, οι περισσότερες περιπτώσεις δεν συσχετίζονται με σαφή αιτία, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της πρώιμης διάγνωσης.
Συμπτώματα
και διαδικασία διάγνωσης
Τα
συνηθέστερα συμπτώματα είναι:
- Πονοκέφαλοι που εντείνονται
προοδευτικά
- Ζάλη ή προβλήματα ισορροπίας
- Διαταραχές στην όραση
- Κρίσεις επιληψίας
- Ανεξήγητη αδυναμία σε κάποιο
μέλος του σώματος
- Αλλαγές στη μνήμη ή τη
συμπεριφορά
Είναι σημαντικό να δοθεί άμεση προσοχή σε παρατεταμένα ή πρωτοεμφανιζόμενα συμπτώματα που δυσκολεύουν την καθημερινότητα.
Διαγνωστική
διαδικασία
- Λεπτομερής λήψη ιατρικού
ιστορικού και νευρολογική εξέταση
- Εξειδικευμένες απεικονιστικές
εξετάσεις (όπως μαγνητική τομογραφία - MRI, αξονική τομογραφία - CT)
- Εφόσον κριθεί αναγκαίο,
πρόσθετες εξετάσεις (π.χ. μαγνητική φασματοσκοπία, PET Scan)
- Βιοψία, όταν απαιτείται, για
την ακριβή ιστολογική ταυτοποίηση του όγκου
Η εξατομικευμένη προσέγγιση στη διάγνωση αποτελεί καθοριστικό βήμα για τη μετέπειτα σχεδίαση της θεραπείας.
Βασικές
επιλογές θεραπείας
«Η
αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου προσαρμόζεται στις ιδιαιτερότητες κάθε
περίπτωσης. Η χειρουργική αφαίρεση, όταν είναι εφικτή, αποτελεί συχνά το πρώτο
βήμα, ειδικά σε όγκους όπως τα μηνιγγιώματα ή ορισμένα γλοιώματα. Η δυνατότητα
μερικής ή ολικής εκτομής μπορεί να ανακουφίσει την πίεση στον εγκέφαλο και να
βελτιώσει τόσο την πρόγνωση όσο και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Μετά το χειρουργείο η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία χρησιμοποιούνται για
τη μείωση ή την επιβράδυνση ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων. Παράλληλα,
εξελιγμένες τεχνολογίες, όπως η ακτινοχειρουργική (Gamma Knife, CyberKnife),
διευκολύνουν την εστιασμένη ακτινοβόληση περιοχών που είναι δυσπρόσιτες
χειρουργικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, στοχευμένες θεραπείες και ανοσοθεραπεία
μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικές ή εναλλακτικές επιλογές», εξηγεί ο
ειδικός.
Ανάρρωση και
μετεγχειρητική παρακολούθηση
«Η
ενδονοσοκομειακή παραμονή και ο χρόνος ανάρρωσης μετά από μια επιτυχημένη
νευροχειρουργική αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου εξαρτάται από την ιδιαίτερη
περίπτωση κάθε ασθενούς -τη βαρύτητα του χειρουργείου. Στη συντριπτική
πλειοψηφία των ασθενών η νοσηλεία τους διαρκεί 3-4 ημέρες και η επάνοδος στην
φυσιολογική τους δραστηριότητα πραγματοποιείται στον πρώτο μετεγχειρητικό μήνα.
Σε ό,τι αφορά στη μετεγχειρητική παρακολούθηση των ασθενών (follow-up), ανάλογα
και με τον ιστολογικό τύπο του όγκου πραγματοποιούνται τακτικοί ιατρικοί
έλεγχοι καθώς και απεικονιστικές εξετάσεις, με συνηθέστερη τη μαγνητική
τομογραφία. Επιβεβαιώνεται έτσι η πορεία της ανάρρωσης ή εντοπίζεται έγκαιρα
μια τυχόν υποτροπή.
Η
αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου αποτελεί κάθε φορά μια ξεχωριστή
νευροχειρουργική πρόκληση, που απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση από τον ειδικό
νευροχειρουργό και την επιστημονική ομάδα θεραπείας (ογκολόγο, ακτινοθεραπευτή,
νευρολόγο, νοσηλευτικό προσωπικό).
Η
συνδυασμένη ιατρική τεχνογνωσία και η αξιοποίηση των πιο προηγμένων
τεχνολογικών μεθόδων της σύγχρονης Νευροχειρουργικής -όπως η νευροπλοήγηση, η
χρήση εξελιγμένου μικροσκοπίου και η διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση-
συμβάλλουν σημαντικά στην επίτευξη του βέλτιστου θεραπευτικού αποτελέσματος»,
καταλήγει ο κ. Σαμαράς.
