Το
κλείσιμο του στρατιωτικού φυλακίου στους Δρυμάδες Πωγωνίου, ενός φυλακίου που
επί σαράντα χρόνια αποτελούσε σημείο αναφοράς για την ασφάλεια της περιοχής,
δεν είναι ένα απλό διοικητικό μέτρο. Είναι ένα ακόμη επεισόδιο στη μακρά πορεία
εγκατάλειψης της ελληνικής υπαίθρου και ιδιαίτερα των παραμεθόριων περιοχών.
Σε έναν
τόπο που ήδη δοκιμάζεται από τη δημογραφική συρρίκνωση, την έλλειψη υποδομών
και τη φυγή των νέων, η απομάκρυνση της στρατιωτικής παρουσίας λειτουργεί ως
ισχυρό μήνυμα εγκατάλειψης. Το φυλάκιο δεν ήταν μόνο στοιχείο άμυνας· ήταν
ζωντανό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας, παράγοντας ασφάλειας, σταθερότητας και
παρουσίας του κράτους σε μια ευαίσθητη συνοριακή γραμμή.
Η
φύλαξη των συνόρων δεν είναι αφηρημένη έννοια.
Συνδέεται
άμεσα με τη διατήρηση της ζωής στην ύπαιθρο.
Όταν
αποσύρεται ο στρατός, όταν κλείνουν φυλάκια, όταν σβήνουν οι τελευταίες
κρατικές δομές, τότε η ερημοποίηση επιταχύνεται και τα σύνορα μετατρέπονται σε
«γκρίζες ζώνες εγκατάλειψης». Αυτό δεν είναι ούτε αναπτυξιακά ούτε εθνικά
αποδεκτό.
Η
εθνική άμυνα δεν εξαντλείται σε εξοπλιστικά προγράμματα και επιτελικούς
σχεδιασμούς. Αφορά και την καθημερινή παρουσία του κράτους στον τελευταίο
οικισμό, στο τελευταίο φυλάκιο, στο τελευταίο χωριό της παραμεθορίου. Όπου
υπάρχει άνθρωπος, πρέπει να υπάρχει και Πολιτεία.
Η
Ήπειρος, και ειδικά το Πωγώνι, δεν αντέχουν άλλες αποφάσεις που λαμβάνονται
μακριά από τον τόπο, χωρίς γνώση των συνθηκών και χωρίς διάλογο με τις τοπικές
κοινωνίες.
Η
ασφάλεια, η άμυνα και η βιωσιμότητα της υπαίθρου είναι αλληλένδετες έννοιες. Αν
χαθεί η μία, ακολουθούν και οι υπόλοιπες.
Η
παραμεθόριος δεν ζητά προνόμια. Ζητά παρουσία, σχέδιο και σεβασμό. Γιατί χωρίς
ζωντανή ύπαιθρο, δεν υπάρχουν ούτε ασφαλή σύνορα ούτε μέλλον για τον τόπο.
Σπύρος Υφαντής
Επικεφαλής Παράταξης "Ορίζοντες Ηπείρου"
