Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΠΑΗΔΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΠΑΗΔΟΝΙΑΣ
Η Παναγιά είναι παλιά εκκλησία και βρίσκεται στις ανατολικές πλαγιές του Κασιδιάρη, πάνω από τα τελευταία σπίτια της Παηδονιάς. Είναι χτισμένη με μεγάλες πέτρες, όπως και ο Αη Σωτήρης. Παλιά ήταν η κεντρική εκκλησία του συνοικισμού της Πογδόριανης με το όνομα "Μαχαλάς της Θεοτόκου", καθώς αναγράφεται στο βιβλίο Προικομιδής της Ιεράς μονής Σωσίνου. Δύο φορές κάηκε η εκκλησία, όμως η ευσέβεια και η πίστη των κατοίκων, την ξαναέκτισαν από την αρχή.

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Δίπλα στον Άϊ Δημήτρη σώζονται τα ερείπια ενός άλλου ναού του Αγίου Νικολάου. 
Σύμφωνα με την παράδοση στον περίβολο του ναού αυτού και στην γύρω έκταση του έγινε η μεγάλη σφαγή της Πογδόριανης το 1718. 
Στο ιερό του ναού υπήρχε ένας πολύτιμος σταυρός, θαυματουργός, που τον έπαιρναν στα σπίτια για θεραπείες. 
Ο σταυρός ήταν μεγάλος ύψους 0,50 μ. με βάση και ολόχρυσος.

Η ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ

ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑΒρίσκεται στην θέση "Κανάκια" κοντά στην Πηγαδούλα και στην ακμή της Πογδόριανης υπήρχε εδώ ο ομώνυμος συνοικισμός.

Η ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ

ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑΣήμερα έχει ανακαινισθεί πλήρως τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά με την φροντίδα της Εκκλησιαστικής Επιτροπής Ρεπετίστας. Η Αγία Μαρίνα είναι χτισμένη ανατολικά από τη μεγάλη και ονομαστή μονή Σωσίνου ,σ’ένα μεγάλο οροπέδιο από χωράφια , εγκαταλειμμένα σήμερα, και χερσότοπος, αριστερά από τους Αη Γιώργηδες και δεξιά από τους Αη Θεόδωρους, εκεί όπου παλιότερα απλώνονταν η μεγάλη και πολυάνθρωπη Πογδόριανη. Η εκκλησία είναι πολύ παλιά, σήμερα όλη είναι ανακαινισμένη.

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡA

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΑ (1576)
Είναι χτισμένη στις ανατολικές πλαγιές του Κασιδιάρη στο δρόμο που οδηγεί προς την Παλιογκρίμπιανη και την Παναγία τη Σπηλιώτισσα, πάνω από τον Πύργο του Μελά στην Παηδονιά, πνιγμένος γύρω -γύρω από αιωνόβια δένδρα και πυκνή βλάστηση. Ο ναός εδώ και μερικά χρόνια έχει ανακαινιστεί από την Βυζαντινή Εφορεία.

ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ-ΒΟΡΩΝΙ-ΡΕΠΕΤΙΣΤΑ

Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ –ΒΟΡΩΝΙ-ΡΕΠΕΤΙΣΤΑΣε μια όμορφη και γραφική θέση στην τοποθεσία «Βορώνι» είναι χτισμένη μία εκκλησία, αφιερωμένη στην κοίμηση της Θεοτόκου. Είναι δίπλα από τον καλαμά και απέναντι από το Λεπροβούνι. Πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου.Στην αψιδωτή είσοδο του ναού είναι χαραγμένη η χρονολογία 1899, στη μέση υπάρχει σταυρός. Κάτω από το σταυρό γράφει: "ΔΗ ΕΞΟΔΟΥ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Ο ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΑΘΑΝΑ ΤΣΑ..." Η χρονολογία της επιγραφής αναφέρεται σε επισκευή ή μερική ανακαίνισή της, αφού ο ναός είναι γραμμένος στο κτηματολόγιο του Αϊ Λιά το 1865!

ΧΑΝΙ ΔΕΛΒΙΝΑΚΙ

ΜΝΗΜΕΙΟ ΣΤΟ ΧΑΝΙ ΔΕΛΒΙΝΑΚΙ

ΠΗΓΕΣ ΒΕΛΛΑΣ

ΠΗΓΕΣ ΒΕΛΑΣ

Λίγο πιο κάτω από την Μονή Βελλάς βρίσκονται οι γνωστές σ' όλους πηγές της Βελλάς. Μέσα από τα σπλάχνα του βράχου και από ρίζες δέντρου πετιέται το νερό που δίνει χρώμα και άρωμα ζωής στην περιοχή. Η περιοχή των πηγών διαμορφώθηκε από το Δήμο Καλπακίου σ' ένα χώρο αναψυχής και ξεκούρασης. Κάτω από τον παχύ ίσκιο των δέντρων ο επισκέπτης μπορεί να ξεκουραστεί, να απολαύσει τον καφέ και το φαγητό.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΛΑΜΟΥ

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
Στο μουσείο εκτίθενται αντικείμενα από τον 14ο ως τον 20ο αι. Εκτίθενται όπλα, γεωργικά εργαλεία, εκκλησιαστικά κειμήλια, οικιακά σκεύη και πολλά άλλα.

ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ

Το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία Παρακαλάμου βρίσκεται σε μια βραχώδη εσοχή στην απότομη ανατολική πλαγιά ενός αντερείσματος του Κασιδιάρη, που ονομάζεται «Ψηλότερα», πάνω από την Παηδονιά του ΔΔ Παρακαλάμου του Δήμου Άνω Καλαμά. Ως το 1874 ο Αϊ - Λιάς της Πογδόριανης ήταν αυτόνομο μοναστήρι με δική του μεγάλη περιουσία και πολλά γιδοπρόβατα. Λένε οι παλιοί, ότι τα γιδοπρόβατα το καλοκαίρι τα άρμεγαν στο βουνό, στην κορυφή της «Ψηλοτέρας», και ότι απ' εκεί το γάλα κατέβαινε στο μοναστήρι με σωλήνες (σούγιαλο). Απ' εκεί έριχναν και ζεστό νερό στους σωλήνες για να ξεπλένονται. Από το 1874 και εξής το μοναστήρι του Αϊ - Λιά της Πογδόριανης ήταν μετόχι του μεγάλου και περίφημου μοναστηρίου του Σώσινου.

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
Ο Άγιος Αθανάσιος είναι χτισμένος στην ανατολική πλαγιά του Κασιδιάρη στο ΔΔ Παρακαλάμου στον Δήμο Άνω Καλαμά. Η ανάβαση σ’ αυτόν γίνεται είτε μέσα από το συνοικισμό, είτε από ένα ανηφορικό στριφτό μονοπάτι, που ξεκινάει από το δρόμο που έρχεται από την Κάτω πλευρά του Παρακαλάμου. Η μονή ιδρύθηκε το 1688 από τον Ηγούμενο Δανιήλ. Σύμφωνα με επιγραφή του καθολικού κτίσθηκε το έτος 1551.

ΚΑΛΑΜΑΣ-ΘΕΟΓΕΦΥΡΟ-ΧΑΡΑΔΡΑ ΚΑΤΑΡΑΚΤΗ

ΚΑΛΑΜΑΣΟ Θύαμις ή Καλαμάς είναι ο δεύτερος σε μήκος ποταμό της Ηπείρου, αφού από τις πηγές του ως την θάλασσα διανύει μια απόσταση 96 χιλιομέτρων.
Ονομάζεται ακόμη και σήμερα με τα δύο του ονόματα.
Το αρχαίο ΘΥΑΜΙΣ και το σύγχρονο ΚΑΛΑΜΑΣ.Το αρχαίο όνομα ΘΥΑΜΙΣ προέρχεται από την λέξη Θύω η οποία σημαίνει: Κινούμαι άγρια.
Και πράγματι τα νερά του Θύαμη κινούνται άγρια. Ιδιαίτερα στο τμήμα από τον καταρράκτη της Γλύζιανης μέχρι και την έξοδό του από την χαράδρα του Πολύδροσου πριν την Νεράιδα της Θεσπρωτίας.
Πηγάζει στην ενδοχώρα της Ηπείρου, στην πεδιάδα του Άνω Καλαμά ανάμεσα στο Καλπάκι και τα Δολιανά, στους πρόποδες του Άι Λια και εκβάλει στην περιοχή της Σαγιάδας στο Ιόνιο πέλαγος.
Λένε ότι ονομάστηκε «Καλαμάς» από τα καλάμια που φύτρωνουν τόσο στις πηγές του, όσο και στις βαλτώδεις εκβολές του. Παραπόταμοί του είναι η Λεμπούσδα, ο Γορμός, ο Σμόλιτσας, η Τύρια, ο Ζαλογγίτικος, ο Κουσοβίτικος και ο Καλπακιώτικος.
Σε όλη την διαδρομή του βλέπει κανείς εξαιρετικούς φυσικούς σχηματισμούς, όπως φαράγγια και φυσικά γεφύρια μαζί με το πλούσιο οικοσύστημα δημιουργούν απαράμιλλα αισθητικά τοπία.

ΘΕΟΓΕΦΥΡΟ

Κοντά στο χωριό Λίθινο, ο Καλαμάς έκανε το θαύμα του. Σκάλισε με τα άγρια νερά του τον μεγάλο βράχο και παρουσίασε το παράξενο δημιούργημα «Το Θεογέφυρο» που επί αιώνες διευκόλυνε το πέρασμα του ποταμού μια και αυτός με τα πολλά νερά του δεν επέτρεπε αλλού τη διάβαση.

ΧΑΡΑΔΡΑ ΚΑΤΑΡΑΚΤΗ

Ανάμεσα στα χωριά Ριαχόβο- Καταρράκτη- Λιθίνο, αναπτύσσεται ένα απότομο φαράγγι μήκους 9 περίπου χλμ και βάθος που ξεπερνά τα 250 μ..
Στην αρχή της χαράδρας, βόρεια του χωριού Καταρράκτης, ο ποταμός Καλαμάς δημιουργεί αλλεπάλληλους καταρράκτες με τον μεγαλύτερο να φτάνει το βάθος των 30 μ..
Στην συνέχεια της διαδρομής του ποταμού αναπτύσσεται μικρότερος καταρράκτης μετά την πεζογέφυρα και προς το μέσο, η κοίτη στενεύει πολύ μέχρι όπου το νερό χάνεται και κυλά υπόγεια. Ο χώρος γίνεται απροσπέλαστος.
Η κοίτη, σε κάποια σημεία στενεύει και ξανανοίγει δημιουργεί με την τριβή του νερού μεγάλο φύσημα που μεταφέρεται στα υψηλότερα.
Το τοπίο είναι εντυπωσιακό με τα απότομα βράχια να απλώνονται παντού και το νερό να πέφτει κάτω από 30 μ. περίπου.
Η βοή του ποταμού που κυλάει στο στένωμα χαμηλά στην χαράδρα μέσα σε πυκνή βλάστηση προκαλεί δέος και θαυμασμό στον επισκέπτη.